Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Reklama

Nzoz genomed > Badania genetyczne > Lista badań

Waluta:   

Badania genetyczne

Adrenoleukodystrofia

Testy genetyczne oferowane przez NZOZ Genomed

Opis badaniaKod badaniaCenaTermin realizacji
Adrenoleukodystrofia
Analiza sekwencji całego regionu kodującego genu ABCD1
   Badanie wykonujemy:
  • ze śliny (pobranie materiału wymaga naplucia do probówki, zestaw niezalecany dla dzieci poniżej 5 roku życia)
  • z krwi żylnej pobranej na EDTA (probówka morfologiczna)
ALD-1 2,070.00 zł do 4 tygodni

Nazwa genu wg HUGO Gene Nomenclature Committee (HGNC).
Zapis mutacji wg Human Genome Variation Society (HGVS) v.2.0 Numeracja eksonów zgodna z sekwencją referencyjną HGMD oraz z sekwencją genomową hg19.


Adrenoleukodystrofia

Adrenoleukodystrofia sprzężona z  chromosomem X (X- ALD) jest  genetyczną chorobą o  dziedziczeniu recesywnym, sprzężonym z chromosomem X, w której dochodzi do zaburzenia procesu peroksysomalnej β-oksydacji. To choroba metaboliczna, która  powoduje akumulację w organizmie  długołańcuchowych kwasów tłuszczowych (VLCFA, very long chain fatty acids) odpowiedzialnych za demielinizację istoty białej w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) ale także niewydolność kory nadnerczy oraz gonad męskich.
Częstość występowania adrenoleukodystrofii sprzężonej z chromosomem X szacowana jest na około 1:16 800 żywych urodzeń, przez co uznawana jest za najczęstszą chorobę peroksysomalną oraz najczęstszą dziedziczną chorobę istoty białej centralnego układu nerwowego. Za występowanie adrenoleukodystrofi odpowiedzialne są mutacje w  obrębie genu ABCD1; warto pamiętać, ze częstotliwość mutacji de novo w  genie ABCD1 jest szacowana na około 4%.
Gen ABCD1 znajduje się na długim ramieniu chromosomu X (Xq28). Mutacje tego genu są przyczyną powstawania nieprawidłowego białka ALDR(p), które nie przenosi długołańcuchowych kwasów tłuszczowych (VLCFA).


Obraz kliniczny w tej jednostce chorobowej jest bardzo zróżnicowany. W obrębie tej samej rodziny, a nawet wśród bliźniąt jednojajowych z  jednakowym typem mutacji, mogą występować różne postacie choroby. U poszczególnych pacjentów z adrenoleukodystrofią objawy neurologiczne oraz endokrynologiczne mogą pojawiać się w różnym wieku, w dowolnej kolejności i nasileniu, co często wydłuża okres, w jakim postawiona zostaje prawidłowa diagnoza. Znajomość objawów oraz szybkie rozpoznanie adrenoleukodystrofii warunkuje wdrożenie właściwego postępowania.


Wyróżniono 6 podstawowych fenotypów adrenoleukodystrofii sprzężonej z chromosomem X uwzględniając kryterium wieku, zachorowania oraz rodzaj prezentowanych objawów. Są to:

  1. Mózgowa postać dziecięca.
  2. Mózgowa postać młodzieńcza.
  3. Mózgowa postać dorosłych.
  4. Adrenomieloneuropatia (AMN).
  5. Izolowana niedoczynność kory nadnerczy
  6. Postać asymptomatyczna

Jedną z  najczęściej rozpoznawanych postaci jest mózgowa postać dziecięca (31% do 35% wszystkich przypadków X-ALD). Dotyka ona chłopców między 3 a 10 rokiem życia (nigdy przed skończeniem 2,5 roku życia). Postać młodzieńcza rozpoczyna się między 10 a 21 rokiem życia ( 6–12%) a postać dorosłych,  gdy początek zachorowania przypada po 21 roku życia. Wspólną cechą tych trzech fenotypów jest postępująca, symetryczna demielinizacja istoty białej obu półkul mózgowych z  towa-rzyszącym naciekiem zapalnym i uszkodzeniem bariery krew- mózg. W tych postaciach do najważniejszych objawów zalicza się objawy z pogranicza psychiatrii i neurologii, takie jak: postępujące upośledzenie funkcji poznawczych, często z towarzyszącą zmianą zachowania (agresja, negatywizm, wycofanie, trudności w nauce szkolnej). U osób dorosłych zaburzenia mogą przypominać schizofrenię lub inne zaburzenia psychiatryczne, mogą być tez manifestowane jak postępujące osłabienie słuchu, wzroku, bóle głowy, tiki, zaburzenia czucia, równowagi, koordynacji ruchowej, upośledzenie chodu z objawami uszkodzenia dróg piramidowych, niedowład spastyczny , dysfunkcja zwieraczy i inne.


Odmiennym wariantem jest adrenomieloneuropatia (AMN), rozpoznawana w  40–46% przypadków X-ALD, na która chorują  głównie mężczyzn między 21 a 35 rokiem życia, gdzie zmiany demielinizacyjne dotyczą przede wszystkim  rdzenia kręgowego.
Adrenoleukodystrofia  z  powodu sposobu dziedziczenia, powinna dotyczyć jedynie mężczyzn, jednak  spotykane są opisy pacjentek  z dolegliwościami przypominającymi łagodną lub umiarkowaną postać adrenomieloneuropati lub rzadziej inne postacie X-ALD. Zakłada się, że u od 20% do 50% nosicielek będących heterozygotami pod względem zmutowanego genu. U tych  kobiet mogą pojawić się postępujące niedowłady kończyn dolnych, bóle kończyn dolnych, zaburzenia zwieraczy, ataksja czuciowa czy  skąpe owłosienie głowy (objawy te pojawiają się najczęściej w czwartej dekadzie życia).


Obecnie jedyną, powszechnie akceptowaną metodą terapii jest allogeniczne przeszczepienie komórek macierzystych układu krwiotwórczego, odnoszące pozytywne rezultaty tylko u wybranych pacjentów na wczesnym etapie choroby.


DIAGNOSTYKA X- ALD. W ustaleniu prawidłowego rozpoznania jest pomocny:

  1. Dokładnie zebrany wywiad rodzinny – jest on obciążony występowaniem choroby w  około 95% przypadków.
  2. Oznaczenie poziomu VLCFA w surowicy.
  3. Badanie MRI mózgowia. W  90% przypadków uwidacznia ono symetryczny proces demieliniza-cyjny (niszczenie prawidłowo wytworzonej mieliny).


Badaniem potwierdzającym rozpoznanie choroby jest badanie genu ABCD1 polegające na poszukiwaniu oraz analizie mutacji w genie ABCD1 - kod badania ALD-1. Dzięki badaniu genetycznemu mamy możliwość potwierdzenia rozpoznania oraz określenia statusu nosicielstwa  dla pozostałych członków rodziny.
Badanie to polecane jest  wszystkim kobietom w rodzinie,  nawet tym, które mają  prawidłowe poziomy  VLCFA w surowicy krwi (około 15% z nich to nosicielki mutacji).
Badania molekularne w genie ABCD1 powinny być wykonywane jako badania z wyboru u wszystkich członków rodziny  w rodzinie chorego chłopca w celu wykrycia heterozygot pod względem zmutowanego genu i udzielenia odpowiedniej porady genetycznej.


Badanie polecane dla pacjentów:

  • u których wykryto  podniesione stężenia VLCFA w osoczu
  • u pacjentów z podejrzeniem adrenoleukodystrofii sprzężonej z chromosomem X,  zwłaszcza tych  z podejrzeniem mózgowej postaci X-ALD (szybka diagnoza może pozwolić na wykonanie allotransplantacji komórek macierzystych układu krwiotwórczego a tym samym  zapobiec dalszemu postępowi choroby)
  • u pacjentów z rodzinnie występującą niedoczynnością kory nadnerczy oraz zaburzeniami neuro-logicznymi (do 30% chłopców z chorobą Addisona może w przyszłości rozwinąć pełny obraz X-ALD)
  • u pacjentów z idiopatyczna niewydolnością kory nadnerczy (choroba Addisona)
  • u pacjentów z postępującymi zaburzeniami funkcji poznawczych (chłopcy), u których takie objawy mogą być mylnie przypisywane innym chorobom – takim jak np. ADHD
  • u wszystkich kobiet w rodzinie, w której wykryto przypadek choroby  w celu wykrycia określenia statusu nosicielstwa pod względem posiadania zmutowanego allelu genu i dla udzielenia odpowiedniej porady genetycznej.


Literatura:

  1. Adrenoleukodystrofia sprzężona z chromosomem X. Objawy, diagnostyka i leczenie oraz opis przypadku J. Morski; Neurologia Dziecięca 2013 Nr 44 Vol.22:47-54
  2. OMIM http://www.omim.org/entry/300100



lista badań

odwiedź nas na facebooku
© Copyright by Genomed S.A. Wykonanie: Delta Interactive